RCD, geniş bir cihaz ailesidir; RCCB ise RCD’nin bir türüdür. Bir RCCB, entegre aşırı akım koruması olmaksızın artık akım koruması sağlar. Bir RCBO, artık akım ve aşırı akım korumasını bir araya getirirken, bir MCB ise aşırı akım koruması sağlar ancak artık akım koruması sağlamaz.
Dolayısıyla “RCCB ile RCD arasında seçim” iki ayrı ürün grubu arasında bir tercih değildir. Pratik tasarım açısından asıl soru, bir devrenin ayrı bir aşırı akım koruma cihazıyla uyumlu bir RCCB’ye mi, yoksa her iki işlevi bir arada barındıran bir RCBO’ya mı ihtiyaç duyduğudur. Cevap, devreye, arıza koşullarına, kurulum kurallarına ve ilgili modelin yayınlanmış verilerine bağlıdır.
RCD, RCCB, RCBO ve MCB’ye genel bakış
| Dönem | Bunun anlamı nedir? | Artı akım koruması | Entegre aşırı yük ve kısa devre koruması |
|---|---|---|---|
| RCD | Geniş kapsamlı kaçak akım koruma cihazları ailesi | Evet | Cihaz türüne bağlıdır |
| Kaçak Akım Koruma Rölesi (RCCB) Üreticisi ve Tedarikçisi | Entegre aşırı akım koruması bulunmayan RCD | Evet | Hayır |
| RCBO | Entegre aşırı akım korumalı RCD | Evet | Evet |
| MCB | Aşırı akım koruması için minyatür devre kesici | Hayır | Evet |
Bir RCCB, uygun bir aşırı akım koruması ile uyumlu olmalıdır. Bu ürün gruplarından hiçbirinin adı tek başına, bir cihazın belirli bir devreye uygun olduğunu kanıtlamaz; kesin teknik özellikler, uyumluluk ve hedef pazar gereklilikleri yine de kontrol edilmelidir.
RCD nedir?
RCD, belirli koşullar altında artık akım belirli bir değere ulaştığında kontaklarını açmak üzere tasarlanmış mekanik bir anahtarlama cihazı veya cihazlar grubudur. Algılama düzeneklerinden geçen iletkenlerdeki akım dengesini izler.
Normal koşullar altında, aktif iletken veya iletkenlerden dışarı akan akım, geri dönen akımla dengelenir. Akım istenmeyen bir yol izlerse, bir dengesizlik ortaya çıkabilir. Seçilen RCD’nin çalışma koşullarına ulaşıldığında, cihaz devre kesme işlemini başlatabilir.

RCD, tek bir cihazdan ziyade bir ürün grubunu ifade eden bir terimdir. Bu ürün grubu, RCCB’leri, RCBO’ları ve diğer artık akım koruyucu cihaz düzenlemelerini içerir. Yalnızca “bir RCD takın” şeklinde verilen bir talimat, gerekli cihaz türü, nominal değerler ve koordinasyon bilgileri bilinmedikçe eksik kalır.
RCCB nedir?
RCCB, entegre aşırı akım koruması bulunmayan bir artık akım devre kesicisidir. Artık akım koruma işlevini yerine getirir; ancak bir MCB’nin sağladığı aşırı yük ve kısa devre koruması ile bir RCBO’nun aşırı akım koruma bölümünü içermez.
IEC 61008-1:2024 Belirtilen kapsam dahilinde, evsel ve benzeri kullanımlara yönelik RCCB’ler için genel gereklilikleri ve testleri belirtir. Bir standart referansı, her ürün modelinin bu gerekliliklere uygun olduğunu kanıtlamaz; seçilen seri ve hedef pazar için beyanı, sertifikayı ve teknik belgeleri doğrulayın.

Bir RCCB, “elektrik çarpmasına karşı koruma sağlamayan” bir cihaz olarak tanımlanmamalıdır. Artı akım koruması, bu cihazın temel işlevidir. Ana sınırlaması ise farklıdır: Entegre aşırı akım korumasına sahip değildir; bu nedenle devrede, aşırı yük ve kısa devre akımına karşı doğru şekilde koordine edilmiş bir koruma bulunmalıdır.
RCCB ve RCD: Aralarındaki gerçek fark
- RCD artı akıma tepki veren cihazlar için kullanılan genel terimdir.
- Kaçak Akım Koruma Rölesi (RCCB) Üreticisi ve Tedarikçisi Entegre aşırı akım koruması bulunmayan bir RCD türüdür.
- RCBO Entegre aşırı akım korumasına sahip başka bir RCD türüdür.
“Bu nedenle, ”RCD mi, RCCB mi daha iyidir?” sorusu yanlış bir seçim sorusudur. Daha yararlı bir soru ise, devrenin artık akım, aşırı akım, koordinasyon ve kurulum gereksinimlerini hangi RCD düzenlemesi ve hangi cihaz değerlerinin tam olarak karşıladığıdır.
RCCB ve RCBO Karşılaştırması
Bir RCCB, artık akım koruması sağlar ve ayrı bir aşırı akım koruması ile birlikte çalışır. Bir RCBO ise artık akım, aşırı yük ve kısa devre korumalarını tek bir cihazda birleştirir.
Bir RCCB düzenlemesi, tek bir artık akım koruyucu cihazın birden fazla devreye ait ayrı koruma cihazlarıyla koordineli olarak kullanıldığı durumlarda değerlendirilebilir. Tek tek devrelerin her iki işlevi de tek bir cihazda barındırması gerektiği durumlarda ise bir RCBO kullanılabilir. Bunlar tasarım tercihleridir, evrensel avantajlar değildir.
Şunları karşılaştırın: OOHMAGE RCCB serisi ve RCBO serisi her seri için yayınlanmış parametreleri kullanarak.
RCCB ve MCB Karşılaştırması
RCCB ve MCB farklı işlevlere sahiptir. RCCB, belirtilen çalışma koşulları altında artık akıma tepki verir. MCB ise yayınlanmış özelliklerine göre aşırı yük ve kısa devre akımına tepki verir.
Birinin kullanılması, diğerinin yerini otomatik olarak almaz. RCCB seçildiğinde, uygun bir aşırı akım koruması yine de gereklidir. MCB, artık akım koruması sağlamaz. Bu cihazlar, devre tasarımının bir parçası olarak birbirleriyle uyumlu hale getirilmelidir.
Hangi RCCB değerleri kontrol edilmelidir?
Anma akımı
Bir RCCB üzerinde belirtilen nominal akım, ayarlanabilir bir aşırı yük koruma ayarı değildir. Bu değer, ayrı bir aşırı akım koruma cihazı, iletkenler, yük ve kurulum koşullarıyla uyumlu olmalıdır.
Anma Artık Çalışma Akımı (IΔn)
IΔn değeri, nominal kalıntı çalışma akımını gösterir. Gerekli değer, koruma amacına, devreye, kurulum kurallarına ve koordinasyona bağlıdır. Hiçbir tek bir hassasiyet değeri, her türlü konut, ticari veya endüstriyel devre için evrensel olarak daha güvenli değildir.
Kutuplar, nötr, gerilim ve frekans
İlgili modelin kutup sayısını, hangi iletkenlerin devreye alındığını, nötr düzenini, kablo şemasını, nominal gerilimini ve frekansını doğrulayın. Bir besleme düzeni için tasarlanmış bir ürünün, başka bir besleme düzeni için uygun olduğu varsayılmamalıdır.
Artık Akım Tipi
AC Tipi, A Tipi, F Tipi, B Tipi ve diğer sınıflandırmalar, farklı artık akım dalga formlarını ve uygulama koşullarını ele alır. Bunlar birbirinin yerine kullanılamaz. Seçim yapılırken, bağlı ekipman, olası DC bileşenleri, kurulum kuralları ve cihaz için yayınlanan kapsam dikkate alınmalıdır.
Kısa devre koordinasyonu ve seçiciliği
Bir RCCB’de entegre aşırı akım koruması bulunmadığından, cihazın koşullu kısa devre performansı ve ilgili koruma cihazıyla olan koordinasyonu kontrol edilmelidir. Birden fazla artık akım cihazının kullanıldığı durumlarda, kurulum koşullarına ve yayınlanmış özelliklere bağlı olarak tasarımda zaman veya akım seçiciliği de gerekebilir.
RCD Tipleri: AC, A, F ve B
Bu tip sınıflandırmaları, bir cihazın tepki vermesi için tasarlandığı artık akım dalga formlarını tanımlamaktadır:
- AC tipi Tanımlanan kapsamı dahilinde sinüzoidal alternatif artık akımı ele alır.
- A Tipi ayrıca, tanımlanmış kapsamı dahilinde dalgalanan doğrudan kalıntı akımı konusunu da ele almaktadır.
- F Tipi ilgili gerekliliklere tabi olarak, frekans bileşenleri ve tek fazlı dönüştürücüler içeren belirli devreler için tasarlanmış özellikler ekler.
- B Tipi tanımlanmış kapsamı dahilinde, düzgün doğru yönlü artık akım da dahil olmak üzere ek artık akım dalga formlarını ele alır.
Bu özetler bir uygulama tablosu niteliğinde değildir. Elektronik yükler, değişken hızlı sürücüler, fotovoltaik ekipmanlar, akü sistemleri ve elektrikli araç şarj sistemleri farklı artık akım özelliklerine yol açabilir. Yalnızca uygulama adından yola çıkarak bir tip belirlemek yerine, ekipman üreticisinin talimatlarını, geçerli kurulum standartlarını ve kesin RCD verilerini kullanın.
RCCB ile RCBO arasında nasıl seçim yapılır?
- Devreyi ve besleme kaynağını tanımlayın: gerilim, frekans, fazlar, nötr düzeni, topraklama sistemi, yük ve iletkenler.
- Artık akım işlevini belirleyin: koruma amacı, IΔn, tip ve zamanla ilgili özellikler.
- Aşırı akım koruması nedir: nominal akım, yük özellikleri, iletken koruması ve olası kısa devre akımı.
- Mimariyi seçin: Bir RCCB ile ayrı devre kesicileri, tek tek RCBO’larla karşılaştırın; bu karşılaştırmada seçicilik ve bir devre kesilmesinin diğer devreler üzerindeki etkisi de dikkate alınmalıdır.
- Model düzeyindeki verileri kontrol edin: kutuplar, gerilim, nominal akım, artık akım tipi, IΔn, kısa devre koordinasyonu, terminaller ve boyutlar.
- Hedef pazara ilişkin belgeleri teyit edin: Kategori genelinde kapsama olduğu varsaymak yerine, seçilen seri ve siparişe ait belgeleri doğrulayın.
Kurulum ve test sınırları
Aşırı akım koruma cihazları, bir elektrik koruma sisteminin parçasıdır; tek başlarına güvenlik garantisi sağlamazlar. Doğru topraklama, iletken boyutlandırma, izolasyon, aşırı akım koruması, gerektiğinde aşırı gerilim koruması, ekipman seçimi ve denetim gibi unsurların tümü hâlâ gereklidir.
Kurulum, değiştirme ve elektriksel testler, yetkili personel tarafından gerçekleştirilmelidir. Test düğmesi, üretici tarafından belirtilen koşullar altında dahili bir test işlevini kontrol eder; ancak kurulum için gerekli olan doğrulama testlerinin yerini almaz.

Test aralıkları, üreticinin talimatlarına ve geçerli yerel gerekliliklere uygun olmalıdır. Bir RCCB tekrar tekrar devreye giriyorsa, testten geçemiyorsa veya hasar gösteriyorsa, cihazı baypas etmek veya tekrar tekrar sıfırlamak yerine devreyi ve cihazı inceleyin.
Sıkça sorulan sorular
RCCB, RCD ile aynı şey midir?
Evet. RCCB, entegre aşırı akım koruması bulunmayan bir RCD türüdür.
RCD her zaman RCCB midir?
Hayır. RCD, daha geniş kapsamlı bir terimdir. RCBO da bir RCD’dir, ancak entegre aşırı akım koruması da içerir.
RCCB, aşırı yük veya kısa devreye karşı koruma sağlar mı?
Hayır. Uygun aşırı yük ve kısa devre koruması ile birlikte kullanılmalıdır.
Daha yüksek bir IΔn değeri her zaman daha mı iyidir?
Hayır. Gerekli kalıntı çalışma akımı, koruma amacına, devreye, seçiciliğe ve geçerli kurulum kurallarına bağlıdır. Sistem bağlamını dikkate almadan daha büyük veya daha küçük bir değer seçmeyin.
Test düğmesi, tüm kurulumun güvenli olduğunu kanıtlayabilir mi?
Hayır. Bu, cihazın dahili test işlevini kontrol eder. Topraklamayı, iletken durumunu, aşırı akım koordinasyonunu veya gerekli tüm kurulum testlerini doğrulamaz.
OOHMAGE RCCB ve RCBO serilerini karşılaştırın
Şunu gözden geçirin: OOHMAGE RCCB serisi entegre aşırı akım koruması bulunmayan artık akım koruması için veya OOHMAGE RCBO serisi proje, her iki işlevin de tek bir cihazda bulunmasını gerektirdiğinde. Bu OOHMAGE MCB serisi uygun devre tasarımları için aşırı akım koruma seçenekleri sunar.
Model listesi veya fiyat teklifi için, devre gereksinimlerini, miktarı ve hedef pazarı bildirin. Seçilen seri ve sipariş gereklilikleri için sertifikasyon ve teknik belge desteği teyit edilmelidir.
Teknik kaynaklar
- IEC 61008-1:2024 — Entegre aşırı akım koruması bulunmayan RCCB’ler
- IEC 61009-1:2024 — Entegre aşırı akım korumasına sahip RCBO’lar
- IEC Electropedia 442-05-02 — artık akım cihazı tanımı
- IEC Electropedia Bölüm 442-05 — artık akım cihazı terminolojisi
Bu kaynaklar genel terminolojiyi ve standartların kapsamını tanımlamaktadır. Bu kaynaklar, her OOHMAGE modelinin listelenen tüm standartlara uygun olduğunu kanıtlamaz; ilgili ürünün teknik belgeleri hâlâ kesin kaynak olarak kabul edilir.
